Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hafta sonu yaptığı açıklamada, nükleer enerjili yeni seyir füzesi Burevestnik’in son test aşamasının başarıyla tamamlandığını bildirdi.
Uzmanlara göre, çok uzun menzilli bu silah; yere yakın, alçak irtifada uçabilme kabiliyeti sayesinde Batı’nın hava savunma sistemlerini aşmayı hedefliyor, ancak şimdilik stratejik etkisinin sınırlı kalması bekleniyor.
BUREVESTNİK NASIL ÇALIŞIYOR?
Putin, bu füzenin geliştirilmesini ilk olarak 2018’de duyurmuştu. Pazar günü ise başarılı son testin tamamlandığını açıkladı. Klasik kimyasal yakıtla çalışan füzelerin aksine, Rusça’da “fırtına kuşu” anlamına gelen Burevestnik, bir nükleer reaktör kullanıyor.
Fransa Strateji ve Savunma Araştırmaları Enstitüsü’nden uzman Amaury Dufay, reaktörün çevresindeki havayı ısıtarak yüksek hızda dışarı attığını, böylece itme kuvveti sağladığını belirtiyor.
Füzenin bu sayede çok daha uzun uçuş süresi ve menzil elde edildiğini söyleyen Dufay, “Bir araba motorunun 100 kilometrede çok daha az yakıt tüketmesi gibi düşünebilirsiniz” dedi.
Son testte füze yaklaşık 15 saat boyunca uçarak 14 bin kilometre kat etti; bu da onun kolaylıkla ABD’ye ulaşabileceği anlamına geliyor. Dufay’a göre, amaç çok uzun süre, çok alçaktan (15 ile 200 metre arasında) uçmak. Bu da tespiti zorlaştırıyor.
Dufay, “Rusya’dan havalanıp Latin Amerika üzerinden dolanarak ABD’nin güneyinden, savunması daha zayıf olabilecek bir bölgeden Kuzey Amerika’ya ulaşabilir” diye ekledi.
Bununla birlikte füze nispeten yavaş. Fransız nükleer uzman Heloise Fayet, bu durumun manevra kabiliyetini kısıtlayabileceğini söylüyor.
AMACI NE?
Rus analist Dimitri Stefanoviç, füzenin amacının ABD Başkanı Donald Trump’ın planladığı “Altın Kubbe” füze savunma sistemini de kapsayan hava savunma ağlarını atlatmak olduğunu belirtti.
Fayet’e göre Burevestnik, klasik füzelerle birlikte kullanılabilir: “Manevra kabiliyeti ve sınırsız menzili sayesinde, daha geleneksel füzelerle yapılan saldırılardan önce düşmanın füze savunmasını yıpratmak ve zayıflatmak için kullanılabilir.”
UZMANLARA GÖRE STRATEJİK ETKİSİ SINIRLI, SİYASİ MESAJI GÜÇLÜ
Putin, füzenin hizmete alınabilmesi için gerekli altyapının hazırlanması talimatını verse de, uzmanlara göre Burevestnik’in şu anda stratejik etkisi sınırlı.
Fayet, “Füze henüz operasyonel değil şimdilik ne konuşlandırma altyapısı ne de kullanım doktrini mevcut” dedi.
Ayrıca Putin’in bu adımının, Trump’ı nükleer silahlanma ve füze savunma konularında yıpratmaya yönelik bir girişim olduğunu söyleyerek, “Putin’in çıkarı, Trump’ı böyle bir ‘Altın Kubbe’ye kesinlikle ihtiyacı olduğuna ikna etmekte. Bu da devasa kaynaklar gerektirecek bir proje” diye konuştu.
Fayet, Burevestnik’i bir "istikrarsızlaştırma silahı" olarak tanımladı.
Ayrıca ABD ve Avrupa, henüz balistik ya da seyir füzelerini durdurabilecek bir savunma kalkanına sahip değilken, Moskova’nın bu yeni nükleer enerjili füzesinin, Rusların hâlâ yenilik yapabildiğini gösterdiğini belirtti.
RADYOAKTİF SIZINTIYA NEDEN OLABİLİR Mİ?
Fayet, testin herhangi bir radyoaktif sızıntıya yol açmadığını, Norveç radyasyon izleme ajansının testin kapsama alanına girmesine rağmen hiçbir şey tespit etmediğini belirtti.
Benzer şekilde, Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Anlaşması kapsamındaki istasyonlar da herhangi bir radyoaktif faaliyet kaydetmedi.
Ancak Dufay, yine de bir miktar radyoaktif kirlenme olabileceğini belirterek, şöyle konuştu:
“Reaktör devreye girdiği anda füzenin kendisi radyoaktiftir. Çok yakına giderseniz radyasyona maruz kalırsınız, bu da testlerin sınırlı yapılabileceği anlamına gelir. Ancak nükleer caydırıcılıkta önemli olan, testlerin kendisinden gelen mesajdır, yani güvenilirlik ve gösterilen kararlılıktır.”