Tartı üzerinde gördüğünüz rakamın sabah ve akşam, hatta günden güne değişmesi çoğu kişi için endişe kaynağı olsa da, uzmanlar bu durumun genellikle vücut yağındaki gerçek bir değişimden kaynaklanmadığını belirtiyor. Endokrinologlara göre, günlük 5 kiloluk bir ağırlık değişimi çoğu insan için tipiktir ve hatta vücut büyüklüğüne bağlı olarak bu fark 20 kiloya kadar çıkabilir. Bu ani artış veya azalmaların temel nedenleri, vücudumuzun su, besin ve atık maddeleri işleme biçimiyle ilgilidir.
Yüksek sodyum (tuz) içeren yiyecekler tüketmek, vücudun su tutmasına yol açar ve bu ekstra su, tartıya ağırlık olarak yansır. Benzer şekilde, ekmek, makarna ve pirinç gibi nişastalı karbonhidratların tüketimi de kilo dalgalanmalarına sebep olur. Bunun nedeni, vücudun yakıt kaynağını depolamak için tükettiği her gram karbonhidrat başına yaklaşık üç gram su tutmasıdır. Bu durum, özellikle düşük karbonhidratlı bir diyete ara verildiğinde tartıda anlık bir yükseliş olarak görülebilir.
Sindirim Süreçleri ve Bağırsak Hareketleri
Kilo dalgalanmalarının bir diğer önemli nedeni de sindirim ve dışkılamadır. Tüketilen yiyecekler, vücut tarafından işlenirken öğün başına birkaç gramdan birkaç kiloya kadar ağırlık artışına neden olabilir. Ayrıca, normal fizyolojik dışkı geçiş süresi 40 ila 60 saat arasında değişmektedir ve araştırmalar, bir kişinin günde ortalama 125 ila 170 gram dışkı üretebileceğini göstermektedir. Bağırsak hareketlerinin düzeni ve zamanlaması, tartıdaki sayıyı kısa vadede etkileyen doğal bir faktördür.
Egzersiz, İlaçlar ve Hormonal Etkiler
Yoğun fiziksel aktivite ve egzersiz, terleme yoluyla ani su kaybına neden olabilir. Egzersiz uzmanları, özellikle yoğun kardiyovasküler aktiviteler sırasında, ortalama bir kişinin saatte 1 ila 1,5 litre sıvı kaybedebileceğini tahmin etmektedir. Bu durum, egzersiz sonrası tartıda geçici bir düşüş yaratır. Öte yandan, bazı ilaçlar iştahı artırarak, su tutulmasına neden olarak veya vücudun glikozu emme ve depolama şeklini etkileyerek kilo artışına yol açabilir.
Kadınlarda ise adet döngüsü, sıvı tutulmasının yaygın bir nedenidir. Çoğu kadın, adet döneminden hemen önce ve sırasında şişkinlik ve sıvı tutulması fark eder; çalışmalar, sıvı tutulmasının adet akışının ilk gününde zirve yaptığını göstermektedir. Alkol tüketimi ise idrar söktürücü (diüretik) etkisi nedeniyle ilk başta ani sıvı kaybına neden olabilir, ancak bu dengesizlik, vücudun daha sonra sıvı tutmasına yol açarak dalgalanmayı tersine çevirebilir.