KUŞ GRİBİNİN TEHLİKELİ EVRİMİ: SIĞIRLARDAN İNSANLARA: Listede ilk sırada yer alan İnfluenza A, yani bildiğimiz kuş gribi, son dönemde alışılmadık bir rota izliyor. 2024 yılında Amerika’da ilk kez süt sığırlarında tespit edilen H5 tipi virüs, hızla eyaletlere yayılarak sınırlarını genişletti. Bugüne kadar insanlarda onlarca vakaya ve can kayıplarına yol açan bu durum, virüsün farklı türlere uyum sağlama yeteneğini gösteriyor. Henüz insandan insana bulaştığına dair net bir kanıt bulunmasa da, virüsün bu denli geniş bir canlı yelpazesine yayılması bilim insanları tarafından "tehlikeli bir evrim" olarak niteleniyor. Üstelik takip mekanizmalarındaki boşluklar nedeniyle gerçek vaka sayısının bilinenin çok üzerinde olması ciddi bir endişe kaynağı.
TEMBEL HAYVAN ATEŞİ: YEREL TEHDİTLER KÜRESELLEŞİYOR: Eski adıyla maymun çiçeği olarak bilinen Mpox, artık sadece Afrika kıtasına özgü bir sorun olmaktan çıktı. 2022'deki küresel dalganın ardından sular durulmuş gibi görünse de, daha sert ve bulaşıcı yeni alt türler sahneye çıktı. Özellikle Demokratik Kongo Cumhuriyeti merkezli yeni bir kolun, Afrika sınırlarını aşarak diğer kıtalarda da insandan insana geçtiği görülüyor. Uzmanlar, geçmişteki uyarılara zamanında kulak asılmamasının bedelini bugün daha kalıcı ve dirençli bir riskle ödediğimizi belirtiyor.
Diğer yandan, literatüre "tembel hayvan ateşi" olarak geçen Oropouche virüsü de yakından izlenenler arasında. Amazon ormanlarından çıkan ve minik sinekler aracılığıyla taşınan bu virüs, Güney ve Orta Amerika'nın ardından Avrupa'da da görülmeye başladı. Brezilya’daki can kayıpları ve virüsün anne karnındaki bebeklerde beyin gelişimini olumsuz etkilediğine dair bulgular, Dünya Sağlık Örgütü’nü (DSÖ) acil eylem planı hazırlamaya itti. Henüz bir aşısı bulunmayan bu hastalık, 2026'nın en belirsiz tehditlerinden biri haline geldi.
UNUTULAN HASTALIKLAR VE ORTAK GELECEK: Virüsler sadece yeni isimlerle değil, aşılanma oranlarının düşmesiyle tekrar hortlayan eski hastalıklarla da karşımıza çıkıyor. Örneğin kızamık, birçok ülkenin "hastalıktan arınmışlık" unvanını elinden alacak kadar yaygınlaşmış durumda. Uzmanlara göre insan, hayvan ve çevre sağlığı birbirinden ayrı düşünülemez bir bütün haline geldi. Gelecekteki olası bir büyük krizi önlemek, sadece yeni virüsleri değil, eski dost gibi görünen ama aslında pusuda bekleyen bu tehditleri de ciddiye almaktan geçiyor.
Editor : Haber Merkezi
