İsrail'de seçim günü, İngilizler Netanyahu gidici diyor

İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu için devam ya da tamam günü.

İsrail, Gazze'deki Filistinli grupların 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı operasyonundan ve ardından gelen savaş yıllarından bu yana ilk kez salı günü parlamento seçimleri için sandık başına gitti.

26. DÖNEM İÇİN 7,3 MİLYON SEÇMEN SANDIK BAŞINDA

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nde büyük yıkıma yol açan ve soykırımla yargılandığı saldırılarının yanı sıra Lübnan'ın güneyini işgali ve ABD ile İran'a karşı başlattığı savaş sonrası yapılacak ilk seçimde, İsrail Meclisinin 26. döneminde görev yapacak milletvekilleri seçilecek.

Ülke genelinde 7,3 milyon seçmen, yerel saatle 07.00'de (TSİ 08.00) 12 bin 18 seçim istasyonu ve 18 bin sandıkta oy vermeye başladı. Sandıklar akşam saat 22.00'ye (TSİ 23.00) kadar açık kalacak.

Sandıkların kapanmasının ardından çıkış anketlerinin açıklanması bekleniyor. İtirazların değerlendirilmesinin ardından kesin sonuçların en fazla sekiz gün içinde açıklanması gerekiyor.

30'DAN FAZLA PARTİ BARAJI AŞMAK İÇİN YARIŞIYOR

Seçimlerde 30'dan fazla parti ve liste, yüzde 3,25'lik seçim barajını aşarak 120 sandalyeli Meclis'e milletvekili göndermek için yarışacak.

Son anketler, partilerden 11 ila 12'sinin barajı aşacağını gösteriyor.

İsrail basını, ülke genelinde binlerce polisin görev yapacağını aktardığı seçimlerin mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında başa baş bir yarışa sahne olması bekleniyor.

İsraillilerin yanı sıra, sayıları yaklaşık 1,2 milyona ulaşan (toplam nüfus içindeki oranı yaklaşık yüzde 21 olan) İsrail vatandaşlığına sahip Filistinliler seçimlere katılma hakkına sahip.

Öte yandan, işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te yaşayan Filistin topraklarını gasbeden 750 binin üzerindeki İsrailli de oy kullanacak.

ECONOMİST 'NETANYAHU KAYBEDECEK' DEDİ

The Economist'in son dakika geçtiği bilgilerde, "Anketler, Binyamin Netanyahu'nun seçimi kaybedeceğini öngörüyor" ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca, "Ancak görevde kalan sürenin kısa olması ihtimali, onu İran'a saldırma emri vermeye teşvik edebilir" vurgusu da yapıldı.

ESKİ KOMUTAN, KENDİSİNE GÖREVE GETİREN BAŞBAKANA KARŞI

Netanyahu'nun karşısında en çok dikkat çeken isim, merkez çizgideki Yaşar Partisi'nin lideri ve İsrail ordusunun eski bir numaralı komutanı Gadi Eisenkot.

Eisenkot'u 2014 yılında genelkurmay başkanlığına bizzat Netanyahu atamıştı.

Eisenkot, 7 Ekim saldırısından hemen sonra kurulan acil ulusal birlik hükümetinde de Netanyahu'ya katıldı; ancak birkaç ay sonra başbakanın savaşı uzattığını ve Gazze'de tutulan rehineleri tehlikeye attığını öne sürerek görevinden istifa etti.

Savaş, eski komutanın kendi ailesini de doğrudan vurdu: Eisenkot'un en küçük oğlu Gal ile iki yeğeni Gazze'deki çatışmalarda öldü.

Oğlunun cenaze töreninde konuşurken gözyaşlarına boğulan Eisenkot, 7 Ekim sonrasında ve savaş şiddetlenirken pek çok İsraillinin yaşadığı kayıp duygusunun simgesi haline geldi.

MUHALİFLER TEPKİLİ

Seçim tartışmalarının merkezinde yer alan Netanyahu, kampanyasını İsrail'in bölgedeki baskın askeri güç olarak kalması ve gerekirse tek başına hareket etmeye hazır olması gerektiği fikri üzerine kurdu.

Muhalifleri ise tablonun tam tersini çiziyor: Onlara göre Netanyahu aşırılık yanlılarını hükümete taşıdı, siyasi çıkar uğruna yargıyı zayıflatmaya kalkıştı, ülkeyi tüketen savaşları gereksiz yere uzattı ve 7 Ekim'deki güvenlik çöküşünün sorumlusu da bizzat kendisi.

Netanyahu ise güvenlik şeflerinin kendisini bilgilendirmediğini söylüyor ve İsrail için savaştığını savunuyor.

Rakibi Eisenkot, 7 Ekim ile ilgili bağımsız bir soruşturma başlatacağını açıkladı.

Ayrıca Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik şiddet olaylarından sorumlu aşırı uçtaki yerleşimcilerden hesap soracağını ve ultra-Ortodoks İsraillileri askere alacağını vaat ediyor.

ASKERLER İÇİN OY VERME İŞLEMİ 20 EKİM'DE BAŞLADI

Buna karşın işgal altındaki Doğu Kudüs, Batı Şeria, abluka altındaki Gazze Şeridi'nde yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli, İsrail hükümetinin politikalarından doğrudan etkilenmelerine rağmen İsrail vatandaşı değil ve bu seçimlerde oy kullanamıyor.

İsrail yasalarına göre, yurt dışında yaşayan İsrail vatandaşlarının oylarını ülkeye gelerek kullanması gerekiyor, diplomatlar ve devlet temsilcileri söz konusu kurala tabi tutulmuyor.

İsrail ordusunun işgal altında tuttuğu Suriye, Lübnan ve Filistin toprakları dahil toplam 850 merkezde genel seçimler için askerlerin ve komutanların oy kullanma işlemleri 20 Ekim'de başlamıştı.

2022'deki son seçimlerde, seçime katılım oranı yüzde 70,63 olarak kaydedilmişti.

KAZANAN NE ZAMAN BELLİ OLACAK?

Sandıklar Türkiye saatiyle 23.00 civarında kapanacak. Oy verme işlemi biter bitmez İsrail televizyonları seçmenin eğilimini yansıtan çıkış anketlerini yayımlayacak.

Partilerin kazandığı sandalye sayılarına ilişkin veriler takip eden saatler ve günler boyunca akmaya devam edecek; ilk sonuçların yarın erken saatlerde netleşmesi bekleniyor.

Fakat yarışın başa baş görünmesi nedeniyle en çok sandalyeyi hangi partinin kazandığını öğrenmek bile günler alabilir. Üstelik birinci parti belli olduktan sonra dahi kimin başbakan olacağı hemen kesinleşmeyecek.

Sonuçların ardından İsrail Cumhurbaşkanı İzhak Herzog, hükümeti kurma şansını en yüksek gördüğü parti liderine görev verecek.

Herzog'un bu kararı vermesi günler sürebilir; seçtiği ismin ise koalisyonu kurmak için dört haftası olacak. Bu süre uzatılabiliyor ve ilk deneme başarısız olursa görev yeni isimlere devredilerek süreç tekrarlanabiliyor.